Στέφανος Παραστατίδης: Ένα πολιτιστικό γεγονός ως Αλλαγή Παραδείγματος

Μέσα από το πολύχρωμο πρόγραμμα του 24ου Διεθνούς Φεστιβάλ Κουκλοθεάτρου και Παντομίμας του Δήμου Κιλκίς, επέλεξα να παρακολουθήσω την παράσταση της Πολιτιστικής Εταιρίας Εκπαιδευτικών Κιλκίς. Γιατί στο έργο αυτών των ανθρώπων αναγνωρίζω κάτι πολύ βαθύτερο: ένα ζωντανό παράδειγμα ΑΛΛΑΓΗΣ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ.

Γιατί η αλλαγή δεν αρχίζει πάντοτε από τις μεγάλες εξαγγελίες, τους θεσμούς και τις αποφάσεις των ισχυρών. Πολλές φορές αρχίζει αθόρυβα, από μια μικρή ομάδα ανθρώπων που αρνείται να συμβιβαστεί με τα όρια του εφικτού. Από ανθρώπους που τολμούν να ονειρευτούν εκεί όπου οι άλλοι βλέπουν δυσκολίες, που πιστεύουν εκεί όπου οι άλλοι αμφιβάλλουν και που επιλέγουν να δημιουργήσουν αντί να περιμένουν.

Αυτό ακριβώς έκαναν τα μέλη της Πολιτιστικής Εταιρίας Εκπαιδευτικών Κιλκίς.

Αγάπησαν το κουκλοθέατρο, πίστεψαν στην παιδαγωγική και καλλιτεχνική του δύναμη και το προσέφεραν στα παιδιά της πόλης. Δεν έμειναν, όμως, εκεί. Άνοιξαν τα παράθυρα του Κιλκίς στον κόσμο, έφεραν κοντά μας δημιουργούς και ομάδες κουκλοπαικτών από άλλες χώρες και μετέτρεψαν μια δημιουργική πρωτοβουλία σε έναν διεθνή πολιτιστικό θεσμό.

Η Θεοδοσία Σβολάκη, ο Χρήστος Σπίγγος, η Παρέσσα Πολυχρονίδου και τόσοι άλλοι, κυρίως εκπαιδευτικοί, συνοδοιπόροι και συνεργάτες, απέδειξαν ότι ο τόπος δεν καθορίζει το μέγεθος των ονείρων μας· το μέγεθος των ονείρων μας μπορεί να αλλάξει τον τόπο μας.

Έτσι, το Κιλκίς κατέκτησε τη δική του ξεχωριστή θέση στον παγκόσμιο χάρτη του κουκλοθεάτρου και της παντομίμας. Όχι ως αποτέλεσμα μιας τυχαίας συγκυρίας, αλλά ως καρπός συλλογικής βούλησης, αφοσίωσης, επιμονής και πίστης στη δύναμη του πολιτισμού.

Και υπάρχει κάτι ακόμη πιο σπουδαίο σε αυτή την πορεία: η προσπάθεια δεν εξαντλείται στις ημέρες του Φεστιβάλ. Συνεχίζεται όλο τον χρόνο, με δράσεις που κρατούν ζωντανή την τέχνη της κούκλας και με την Κουκλοθήκη της Πολιτιστικής Εταιρίας να αποτελεί έναν διαρκή χώρο μνήμης, γνώσης, έμπνευσης και δημιουργίας.

Γιατί ο πολιτισμός δεν είναι μια στιγμιαία εκδήλωση. Δεν είναι η βιτρίνα μιας πόλης ούτε μια ακόμη δραστηριότητα σε ένα ημερολόγιο εκδηλώσεων. Είναι μια καθημερινή πράξη αντίστασης στην αδράνεια, στην παραίτηση, στην ισοπέδωση της δημιουργικότητας και στην αντίληψη ότι τίποτε δεν μπορεί να αλλάξει.

Είναι η απόφαση να μη δεχόμαστε τον κόσμο ως κάτι δεδομένο, αλλά να αναλαμβάνουμε την ευθύνη να τον κάνουμε καλύτερο.

Και εδώ βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, η βαθύτερη αξία του παραδείγματος της Πολιτιστικής Εταιρίας Εκπαιδευτικών Κιλκίς. Δεν μας προσφέρει μόνο ένα σπουδαίο πολιτιστικό έργο. Μας υπενθυμίζει ότι οι συλλογικότητες μπορούν να γίνουν εργαστήρια κοινωνικής αλλαγής. Ότι οι άνθρωποι, όταν ενώνονται γύρω από ένα κοινό όραμα, μπορούν να υπερβούν την ατομικότητα, να μετατρέψουν την αγάπη σε δημιουργική δύναμη και να αφήσουν το αποτύπωμά τους στην κοινωνία.

Η ΑΛΛΑΓΗ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ δεν είναι σύνθημα. Είναι στάση ζωής. Είναι η μετάβαση από το «δεν γίνεται» στο «ας προσπαθήσουμε», από την αναμονή στην πρωτοβουλία, από την ατομική επιθυμία στη συλλογική δημιουργία, από την αδράνεια στη συμμετοχή.

Γι' αυτό τέτοιες προσπάθειες δεν αξίζουν μόνο τα θερμά μας συγχαρητήρια. Αξίζουν την έμπρακτη στήριξη της κοινωνίας, των θεσμών και της Πολιτείας. Γιατί όταν μια συλλογικότητα δημιουργεί, δεν προσφέρει μόνο στα μέλη της ή στον τόπο της. Δημιουργεί δυνατότητες για όλους μας. Δείχνει δρόμους που μπορούν να ακολουθήσουν κι άλλοι σύλλογοι, άλλοι φορείς, άλλες ομάδες ανθρώπων που αναζητούν έναν διαφορετικό τρόπο να υπάρχουν και να δρουν μέσα στην κοινωνία.

Ας κρατήσουμε, λοιπόν, αυτό το πολύτιμο μάθημα: δεν χρειάζεται να είμαστε πολλοί για να ξεκινήσουμε. Χρειάζεται να έχουμε όραμα, να πιστεύουμε σε αυτό, να συνεργαζόμαστε και να επιμένουμε. Και να κατανοήσουμε ότι η πραγματική επιτυχία δεν μετριέται μόνο με όσα πετύχαμε, αλλά και με τις δυνατότητες που ανοίξαμε για όσους θα ακολουθήσουν.

Θερμά συγχαρητήρια στην Πολιτιστική Εταιρία Εκπαιδευτικών Κιλκίς και σε όλους όσοι κράτησαν, κρατούν και θα κρατήσουν ζωντανό αυτό το όραμα.

Γιατί, τελικά, το πιο σημαντικό δεν είναι μόνο ότι έφεραν τον κόσμο του κουκλοθεάτρου στο Κιλκίς.

Είναι ότι μας έδειξαν πως ένας άλλος τρόπος συλλογικής δράσης είναι εφικτός.

Και κάθε φορά που ένα όραμα γίνεται κοινή υπόθεση, κάθε φορά που η αγάπη μετατρέπεται σε προσφορά και η δημιουργία σε κοινωνική δύναμη, γεννιέται μια μικρή —αλλά ουσιαστική — επανάσταση.

Αυτή είναι η δύναμη του πολιτισμού.

Αυτή είναι η δύναμη της συλλογικότητας.

Αυτή είναι η δύναμη του ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΟΣ.