Επιπεφυκίτιδα: Αίτια, συμπτώματα και σύγχρονη αντιμετώπιση

Του Δρ. Λουκοβίτη Ελευθέριου*

Χειρουργού Οφθαλμιάτρου

Η επιπεφυκίτιδα αποτελεί μία από τις συχνότερες παθήσεις του οφθαλμού και συγκαταλέγεται στις βασικές αιτίες επίσκεψης στον οφθαλμίατρο. Μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις ηλικιακές ομάδες και, στις περισσότερες περιπτώσεις, έχει καλοήθη πορεία, αρκεί να γίνει σωστή διάγνωση και έγκαιρη αντιμετώπιση.

Τι είναι η επιπεφυκίτιδα

Ο επιπεφυκότας είναι ένας λεπτός, διαφανής υμένας που καλύπτει τον σκληρό χιτώνα του οφθαλμού και το έσω τμήμα των βλεφάρων. Η επιπεφυκίτιδα ορίζεται ως η φλεγμονή αυτού του υμένα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση ερυθρότητας, εκκρίσεων και ενοχλημάτων στον οφθαλμό.

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα της επιπεφυκίτιδας ποικίλλουν ανάλογα με την αιτιολογία, ωστόσο τα συχνότερα περιλαμβάνουν:

· Ερυθρότητα του οφθαλμού

· Δακρύρροια

· Κνησμό ή αίσθημα καύσου

· Εκκρίσεις (υδαρείς ή βλεννοπυώδεις)

· Αίσθημα ξένου σώματος

· Πρωινή συγκόλληση των βλεφάρων

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να συνυπάρχει ήπια φωτοφοβία ή θολή όραση λόγω των εκκρίσεων.

Εικόνα 1: Ιογενής επιπεφυκίτιδα. Εξέρυθρος επιπεφυκότας

Τύποι επιπεφυκίτιδας

Η επιπεφυκίτιδα διακρίνεται σε τρεις βασικούς τύπους, ανάλογα με την αιτιολογία και τα συμπτώματα που εμφανίζει ο εκάστοτε ασθενής.

Ιογενής επιπεφυκίτιδα

Αποτελεί την πιο συχνή μορφή και είναι ιδιαίτερα μεταδοτική. Συνήθως σχετίζεται με λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού και χαρακτηρίζεται από υδαρείς εκκρίσεις, ερυθρότητα και συχνά διόγκωση των προωτιαίων λεμφαδένων.

Μικροβιακή επιπεφυκίτιδα

Προκαλείται από βακτήρια και χαρακτηρίζεται από παχύρρευστες, βλεννοπυώδεις εκκρίσεις και έντονη συγκόλληση των βλεφάρων, κυρίως το πρωί. Μπορεί να αφορά το ένα ή και τα δύο μάτια.

Εικόνα 2: Βακτηριακή επιπεφυκίτιδα με βλεννοπυώδεις εκκρίσεις.
Αλλεργική επιπεφυκίτιδα

Συνδέεται με αλλεργικούς παράγοντες όπως η γύρη, η σκόνη ή τα ακάρεα. Το κυρίαρχο σύμπτωμα είναι ο έντονος κνησμός και συνήθως προσβάλλει αμφοτερόπλευρα τους οφθαλμούς, συχνά σε άτομα με ιστορικό αλλεργιών.

Διάγνωση

Η διάγνωση της επιπεφυκίτιδας είναι κυρίως κλινική με την βοήθεια μικροσκοπίου και βασίζεται στο ιστορικό και την οφθαλμολογική εξέταση. Η σωστή αναγνώριση του τύπου της επιπεφυκίτιδας είναι καθοριστικής σημασίας, καθώς η θεραπευτική προσέγγιση διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την αιτία.

Αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο της επιπεφυκίτιδας:

· Στην ιογενή μορφή, η αντιμετώπιση είναι κυρίως υποστηρικτική με τεχνητά δάκρυα και μέτρα υγιεινής.

· Στη μικροβιακή επιπεφυκίτιδα ενδείκνυται η χορήγηση τοπικής αντιβιοτικής αγωγής.

· Στην αλλεργική επιπεφυκίτιδα χρησιμοποιούνται αντιαλλεργικά κολλύρια και αποφυγή του υπεύθυνου αλλεργιογόνου.

Σε όλες τις περιπτώσεις συνιστάται αποφυγή της τριβής των ματιών και διακοπή χρήσης των φακών επαφής.

Πότε είναι απαραίτητη η επίσκεψη στον οφθαλμίατρο

Η οφθαλμολογική εκτίμηση είναι απαραίτητη όταν:

· Τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται.

· Υπάρχει πόνος ή μείωση της όρασης.

· Πρόκειται για παιδί.

· Υπάρχει ιστορικό τραυματισμού ή χρήσης φακών επαφής.

Συμπέρασμα

Η επιπεφυκίτιδα είναι μία συχνή αλλά αντιμετωπίσιμη πάθηση του οφθαλμού. Η έγκαιρη διάγνωση και η στοχευμένη θεραπεία εξασφαλίζουν ταχεία αποκατάσταση και αποφυγή επιπλοκών. Η αυθαίρετη χρήση φαρμάκων χωρίς ιατρική καθοδήγηση θα πρέπει να αποφεύγεται, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές και καθυστέρηση της σωστής αντιμετώπισης.

* Λουκοβίτης Δ. Ελευθέριος
Χειρουργός Οφθαλμίατρος, MD, MSc, PhDc, FEBO
Στρατιωτικός Ιατρός - Επιμελητής Οφθαλμολογικής Κλινικής 424 ΓΣΝΕ
Υπ. Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής ΑΠΘ
Αγίας Μαρίνης 30, Άνω Τούμπα, Θεσσαλονίκη
eleloukovitis@gmail.com
eleloukovitis.gr
2313037289/ 6972973260