Με αφορμή τη σχετική δήλωση του Έλληνα πρωθυπουργού κατά την πρόσφατη επίσκεψη στην Άγκυρα, που πρότεινε να αναβιώσει το πνεύμα της ελληνοτουρκικής συμφιλίωσης, όπως συνέβη οκτώ χρόνια μετά το τραγικό 1922, επισημαίνονται τα εξής:
Το 1930 έχει τεράστια διαφορά από το 2026.
Τότε όλες οι εκκρεμότητες είχαν λήξει με τις εξελίξεις του 1922. Η μόνη που απέμενε ήταν το περιουσιακό ζήτημα των μουσουλμάνων της Ελλάδας που εκδιώχθηκαν στην Τουρκία και των προσφύγων και ανταλλάξιμων Ελλήνων που ήρθαν στην Ελλάδα.
Αντιθέτως, σήμερα υπάρχουν σημαντικές διεκδικήσεις από την πλευρά της Τουρκίας που σχετίζονται με την αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάννης εις βάρος της Ελλάδας.
Το 1930 δεν υπήρχαν ούτε γκρίζες ζώνες, ούτε «Γαλάζιες Πατρίδες», ούτε κατεχόμενες περιοχές στην Κυπριακή Δημοκρατία, ούτε εκμηδενισμένη ελληνική μειονότητα σε Κωνσταντινούπολη – Ίμβρο – Τένεδο.
Εάν ο Βενιζέλος είχε κάποιες δικαιολογίες για τη σύναψη της Συμφωνίας της Άγκυρας το 1930, ο Μητσοτάκης σήμερα δεν έχει καμία.
Επίσης, ακόμη και εκείνη η συμφωνία της Άγκυρας υπήρξε μια πολύ «τολμηρή» κίνηση, που ίσως επέβαλαν οι νέες γεωπολιτικές συνθήκες.
Ουσιαστικά, ο Βενιζέλος, εκφράζοντας τα κυνικά συμφέροντα του ελληνικού κράτους — που δεν ταυτίζονταν απαραίτητα με τα συμφέροντα των εκατοντάδων χιλιάδων προσφύγων από τη Μικρά Ασία, τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη — λειτούργησε με βάση μια ρεαλιστική αντίληψη.
Όμως, από τον πολύ ρεαλισμό αυτοκτόνησε πολιτικά — κι αυτός, κι οι πρόσφυγες και ο ελληνικός λαός — μιας και μια κρίσιμη μάζα προσφύγων ψηφοφόρων του πήγε στην Αριστερά.
Στις πρώτες εκλογές του 1932, αυτή η κρίσιμη μάζα καθόρισε το εκλογικό αποτέλεσμα και εγκαινίασε μια περίοδο επιστροφής στην εξουσία του αντιπροσφυγικού μοναρχικού Λαϊκού Κόμματος, δηλαδή των υπευθύνων, των οποίων τα λάθη είχαν οδηγήσει στην Ήττα του Αυγούστου του 1922.
Όσον αφορά τον ίδιο τον Βενιζέλο, μπορούμε να τον διαχωρίσουμε σε δύο διαφορετικές φάσεις — και αυτό, βεβαίως, εάν θέλουμε να είμαστε δίκαιοι απέναντι στην ιστορία.
Πρέπει να πούμε ότι υπάρχουν δύο «Βενιζέλοι» όσον αφορά την πολιτική συμπεριφορά του, που αντιστοιχούν σε δύο εντελώς διαφορετικές ιστορικές φάσεις:
– Ο προ του Νοεμβρίου του 1920, που εξέφρασε τον ελληνικό εθνικισμό και χάρη στη στρατηγική του οι Νέες Χώρες και η Δυτική Θράκη είναι σήμερα τμήματα του ελληνικού κράτους.
– Και ο μετά την Ήττα, που λειτούργησε ως κλασικός και κυνικός εκφραστής των κρατικών συμφερόντων.
Πάντως, χωρίς την — ελέω Κρητικού Ζητήματος — στρατηγική του Βενιζέλου το 1912, που ήταν σε αντίθεση με την κυριαρχούσα άποψη στους ηγετικούς κύκλους της Αθήνας, η Ελλάδα δεν θα έμπαινε στη Βαλκανική Συμμαχία.
Το πιθανότερο, από μια τέτοια εξέλιξη, θα ήταν η Ανατολική Μακεδονία να αποτελούσε τμήμα της Αιγαιακής Βουλγαρίας και η Θεσσαλονίκη, ως Σολούν, να ήταν πρωτεύουσα είτε των Σλαβομακεδόνων είτε των Βουλγάρων.
Εκτός εάν, στον Βαλκανικό Πόλεμο, νικούσαν οι Τούρκοι τους Βαλκάνιους, οπότε οι Νεότουρκοι θα υλοποιούσαν το αρχικό τους όνειρο για καθαρό τουρκικό έθνος-κράτος μεταξύ Θεσσαλονίκης και Κωνσταντινούπολης.
Πάντως, είτε έτσι είτε αλλιώς, τα οριστικά ελληνικά σύνορα θα βρίσκονταν δια παντός νοτίως του Ολύμπου.
Και επειδή παραμένει ακόμη ασαφής εκείνη η περίοδος — παρότι μας χωρίζουν πάνω από 100 χρόνια — και επειδή εθνικόν είναι το αληθές, καλό είναι να γνωρίζουμε κάποια πολύ συγκεκριμένα πράγματα.
Όλα κρίθηκαν από τη στιγμή που στην ελλαδική εξουσία, τον Νοέμβριο του 1920, ανέβηκαν οι παλιοί βασιλόφρονες, φιλογερμανοί του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Με τα απίστευτα διπλωματικά, πολιτικά και στρατιωτικά τους λάθη κατάφεραν να απομονώσουν την Ελλάδα και να μετατρέψουν σε ελληνοτουρκικό πόλεμο τη διασυμμαχική επιχείρηση για το μεταοθωμανικό σκηνικό.
Αποτέλεσμα όλων αυτών ήταν να ζητήσουν οι «σύμμαχοι» της Αντάντ, στη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου τον Φεβρουάριο-Μάρτιο του 1921, να αποχωρήσει η Ελλάδα από το Σαντζάκι της Σμύρνης λόγω αδυναμίας εφαρμογής της Συνθήκης των Σεβρών.
Τρομοκρατημένη, η ελληνική κυβέρνηση του Γούναρη διαβεβαίωσε ότι έκαναν λάθος και ότι η Ελλάδα μόνη της θα καταλάμβανε την Άγκυρα και θα έστελνε στρατό στον Πόντο, ώστε να περικυκλώσουν τον Κεμάλ και από τον Βορρά. «Ελληνικός στρατός στον Πόντο» ήταν τίτλοι πρωτοσέλιδων στον αθηναϊκό Τύπο.
Εν τω μεταξύ, κανένα τέτοιο σχέδιο δεν υπήρχε. Απλώς ήθελαν να εντυπωσιάσουν τους συμμάχους ώστε να κερδίσουν χρόνο.
Έτσι αποφάσισαν, το καλοκαίρι του 1921, να περάσει ο ελληνικός στρατός από μόνος του — χωρίς καμία διεθνή έμπρακτη υποστήριξη — τον Σαγγάριο, ώστε να καταλάβει την Άγκυρα.
Από τότε, με την αποτυχία αυτού του σχεδίου, ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση.
Ο Κεμάλ, παίρνοντας τοις μετρητοίς τα περί επέμβασης στον Πόντο, αποφάσισε την πλήρη εκκένωσή του από τον ελληνικό πληθυσμό.
Έτσι δημιουργήθηκαν τα «Άουσβιτς εν ροή» και, λίγο αργότερα, οδηγηθήκαμε στη συντριπτική στρατιωτική Ήττα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Η Γνώμη Κιλκίς- Παιονίας διευκρινίζει στους αναγνώστες της ότι θεωρεί αυτονόητο το δικαίωμα του σχολιασμού και της κριτικής έκφρασης, όταν αυτό φυσικά δεν στοχεύει στην απαξίωση, στην ύβρη και στην προσβολή ατόμων και θεσμών.
Το αναγνωστικό κοινό θα πρέπει να γνωρίζει ότι η Γνώμη, επιδιώκοντας μια υγιή και αμφίδρομη επικοινωνία, δεν δημοσιεύει ανυπόγραφα σχόλια, αλλά ούτε και σχόλια ρατσιστικού, προσβλητικού και υβριστικού περιεχομένου.
Τα ενυπόγραφα άρθρα τέλος, εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας.