Η μοναδική μας ελπίδα σ᾽ ένα κόσμο ατερμόνων διεκπολεμήσεων

†Ο Γουμενίσσης, Αξιουπόλεως & Πολυκάστρου Δημήτριος
ΡΕΥΣΤΟΤΗΤΑ περί τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τον Ισλαμικό κόσμο. Αναλύσεις σεναρίων και αναπροσαρμογές αναλύσεων τρέχουν. Ποιο το όφελος; Στοχευμένες επιθέσεις και αντεπιθέσεις καίνε κατόψεις του κόσμου, κατεπειγόμενες να ανεβάσουν γρηγορότερα τη… θερμοκρασία της διεκδικούμενης και διεκπολεμούμενης γης, της απαξιωμένης συνανθρωπότητος. Πότε έπαυσαν οι πόλεμοι ως “οικολογία της ενιστορίας μας”;

Τα συναρπαστικότερα προτερήματα της ανθρώπινης φυσικότητας, η γνώμη και η γνώση, εργαλεία πολιτισμού, τα επιχειριάζεται η ανακύκληση μιάς ατέρμονης κυλιόμενης καταφθοράς. Πρόσφατα στιγμιότυπά της βλέπουμε να εκτυλίσσονται με ραγδαίους ρυθμούς, στην… οθόνη της επικαιρότητας, επί τόσα χρόνια και μέχρι αυτήν την ώρα!

Η ατέρμων διαδοχή επαλλήλων και ανατρεπτικών αιφνιδιασμών στο διεθνή ορίζοντα σίγουρα δεν συνιστά την προσφορότερη ατμόσφαιρα για εορτασμούς στον ιερό μας χρονο-χώρο, την πολιτιστική μήτρα της νεότερης Ρωμηοσύνης (όπως είπε και ο κ. Πρόεδρος της Δημοκρατίας στο επίσημο γεύμα της Ιεράς Συνόδου).

Καταφεύγουμε σε μια διαλεκτική αξιολογήσεων.

Μολονότι κτιστόν έκδοχο και επιλογή εθελοτυφλότητος, η “βασιλεία” του άρχοντος του κόσμου τούτου (βλ. Λουκ. 4:6) διά των συμβατικών μορφών του σύγχρονου πολιτισμού εξουσίας ευτελίζει την πανανθρώπινη πραγματικότητα και διεκπολεμεί την ενανθρωπισμένη και εσχατολογική άκτιστη βασιλεία της φιλανθρωπίας του Υιού του Θεού. Και όμως! Εκπολεμούσα ημάς αυτή ακριβώς η διακτισία, εξ αντιθέτου μας παρωθεί να θεολογούμε αμετεώριστα το σύμβολο της πίστεως (από του “πιστεύω” μέχρι του “προσδοκώ”). Εκπειράζουσα μας εξυπνά να σκεφθούμε και να ζήσουμε ως αναδεκτοί και προσοικειωμένοι τα δεδωρημένα ημίν παρά Θεού, όπως τα εκδιδάσκει για τους φωτιζομένους ο (ανακεφαλαιωτής) ευαγγελιστής της χριστολογίας, της σταυρώσεως και της αναστάσεως και της εκκλησιαστικής εσχατολογίας. «Ειρήνην αφίημι υμίν, ειρήνην την εμήν δίδωμι υμίν· ου καθώς ο κόσμος δίδωσιν, εγώ δίδωμι υμίν… » (Ιω. 14:27).

Αναζητούμε την θεολογική ελπίδα, την χριστολογική ειρήνη. Όχι ως θρησκειακό επινόημα, αλλά τον ίδιο τον Κύριο της δημιουργίας του κόσμου, της ζωής και της αναστάσεώς μας, την ενυπόστατη ελπίδα αμετρήτων ανθρώπων που κοινώνησαν με τον ζώντα Θεό της θείας αποκαλύψεως (ακόμη κι αν επιβίωναν μέσα σε συνθήκες κολασμένης ενιστορίας).

Αυτός είναι η αληθινή αισιοδοξία της πανανθρώπινης ενιστορίας, η μοναδική ελπίδα της δια-παρουσίας μας στον κόσμο των ατερμόνων αντιθέσεων και διεκπολεμήσεων.

Η ΚΥΡΙΑΚΗ της Ορθοδοξίας ―τουλάχιστον για μας τους ορθοδόξους, τ.ε. τους διορθοδόξους και συνορθοδόξους― είναι μια εορτή δοξολογικής ευχαριστίας του Χριστού, μια εορτή κυριολεκτούμενου εκκλησιασμού, συμμελιακής λειτουργημένης ενότητος, ατομικής και συλλογικής μετανοίας, ανακαινισμού της καρδιάς «ίνα ειδώμεν τα υπό του Θεού χαρισθέντα ημίν» (Α΄ Κορ. 2:12).

Αυτό ακριβώς θελήσαμε να μεταδώσουμε άλλη μια φορά στην επαρχία μας, με επίκεντρο την ενορία Αγίας Τριάδος Πολυκάστρου, για τον πανηγυρικό-συλλογικό εορτασμό της Ορθοδοξίας, εδώ στην πρώτη πόλη μετά τα σύνορα. Το προαναγγείλαμε εγκαίρως και το υπηρετήσαμε το κατά δύναμιν, προεξάρχοντες της λειτουργικής συνάξεως στον κατάμεστο ναό, κομίσαντες ως ορατά σύμβολα του “πολιτισμού της εγχριστώσεως” ιερά λείψανα Αγίων για ολοήμερη προσκύνηση.

Στη σχετική ανακοίνωση διά μέσου των Ενοριών και του ηλεκτρονικού τοπικού Τύπου δι᾽ ολίγων λιτών φράσεων αναφέραμε το πρόγραμμα, εξηγήσαμε με δυό σειρές την άμεση εκκλησιαστική μας κοινωνία με τους Αγίους και υποδείξαμε την δεοντολογία της προσευχητικής “περιπτύξεως σύμπαντος του κόσμου μας” διά της λειτουργικής προσευχής-αναφοράς και της επικουρίας των Αγίων σ᾽ αυτήν:

«Την Κυριακή 1η Μαρτίου στον Ιερό Ναό Αγίας Τριάδος Πολυκάστρου, όπως έχει καθιερωθεί από 34ετίας, θα τιμηθεί πανηγυρικά η εορτή της Ορθοδοξίας. Μετά το πέρας της θείας Λειτουργίας θα τελεσθεί η λιτανεία των ιερών εικόνων με την καθιερωμένη εκφώνηση του Συμβόλου του Πίστεως και τα προβλεπόμενα του εκκλησιαστικού τυπικού.

»Θα προσκομισθούν στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδος, για να λιτανευθούν και να εκτεθούν σε ολοήμερη προσκύνηση χαριτόβρυτα ιερά λείψανα των αγίων Μαρτύρων που μεγάλυναν τον Χριστόν διά της ορθοδοξίας και της ορθοπραξίας τους: α) τμήμα σαρκός εκ της αφθάρτου χειρός της αγίας Μαρίας της Μαγδαληνής· β) οστούν από την δεξιά οφρύν της τιμίας κάρας του αγίου Ραφαήλ του ιερομάρτυρος· γ) του αγίου Νικολάου του Πλανά, ιερέως · δ) Εφραίμ ιερομάρτυρος της Νέας Μάκρης· ε) Ειρήνης της 12ετούς παρθενομάρτυρος· στ) και Ολυμπίας της οσιομάρτυρος, Καθηγουμένης, με ένα από τα καρφιά του μαρτυρίου της.

»Μια λειτουργική και εορταστική ευκαιρία να επιβεβαιώσουμε την ενότητά μας στο ένα σώμα του Χριστού όσοι λατρεύουμε σήμερα εν μετανοία και αληθεία τον άγιο Τριαδικό Θεό μαζί με εκείνους που Τον λάτρευσαν πριν από μας ολοτελώς (με μαρτυρική ή οσιακή αγιότητα βίου). Και εμείς σήμερα μαζί τους συναπαρτίζουμε την χαρισμένη αγιοπνευματική κοινωνία Του και την εκκλησιαστική εσχατολογική παρουσία Του. Μια ιερή προσκυνηματική ευκαιρία να συνικετεύσουμε μαζί με τους Αγίους τον φιλανθρωπότατο Θεό και Σωτήρα μας για τα δεινά που μαστίζουν τον κόσμο μας όλο, τους βασανισμένους ανθρώπους και λαούς όλης της γης, την κοινωνία μας, τις οικογένειές μας, τα παιδιά και τους νέους μας, τις καρδιές μας».

ΜΑΣ συγκίνησε η ευαισθησία της ευλάβειας, της πίστεως, της παραδοσιακής ορθόδοξης αναφοράς του ενοριακού πληρώματος και πολλών προσκυνητών που προσήρχοντο ανά οικογένειες δι᾽ όλης της ημέρας, μέχρι το βράδυ που παραλάβαμε τα ιερά σεβάσματα των χαριτοβρύτων αγίων λειψάνων. Ο προϊστάμενος της Ενορίας π. Εμμανουήλ μερίμνησε να τυπωθούν ενιαία εικονίδια με τους Αγίους των προσκυνουμένων ιερών λειψάνων, τα οποία και διανεμήθηκαν.

Υποδείξαμε ρητά στους δύο προσμοναρίους κληρικούς μας εκ των Ι. Μονών Παναγίας Γουμενίσσης και Αγίου Ραφαήλ Γρίβας να εξηγούν ευκαίρως-ακαίρως στους προσερχομένους βασικά σημεία της ζωής των προσκυνουμένων Αγίων (ευκαιρία σύντομης άμεσης κατηχήσεως του λαού μας), καθώς και την τεκμηριωμένη βασική θεολογική πεποίθηση της Ορθοδοξίας ότι “η χάρη του Αγίου Πνεύματος παραμένει εν Χριστώ και στις ψυχές των Αγίων και στα επί γης λείψανά τους”. Ο φιλανθρωπότατος Θεός μας “μοιράζεται” τους Αγίους μαζί μας, παρέχοντας διά των ιερών λειψάνων την ευλαβική ευκαιρία τιμητικής και χαριτομετόχου προσκυνήσεως, αναμνήσεως του συναξαρίου, παραδειγματισμού και αισθητής ενώσεώς μας με τους Αγίους, όπως πράγματι είμεθα ενωμένοι στο ενιαίο σώμα της Χριστοσωτηρίας, της Εκκλησίας. Επίσης να εξηγούν πολύ λιτά ότι αυτή η εσχατολογική ενότητα ενεργείται προπαντός στη θεία Λειτουργία, στην Προσκομιδή και στην αγία Αναφορά, και ότι κέντρο και πραγμάτωση αυτής της εκκλησιαστικής ενότητος είναι ο Κύριός μας, ο μόνος λατρευόμενος.

Στη θεία Λειτουργία μετέσχον πολλοί ενορίτες, έψαλαν κατανυκτικά και πανηγυρικά οι αυτάδελφοι Γεώργιος (θεολόγος) και Στυλιανός (παιδαγωγός), τα εκφωνούμενα μέρη (το “Πιστεύω” και το “Πάτερ ημών”) απέδωσαν όπως πάντα τα παιδιά μας, σε ένα κυριολεκτικά κατάμεστο μεγάλο Ναό, ενώ μετέλαβον πολλοί εκκλησιαζόμενοι, παιδιά και ωριμότεροι.

Στην επακολουθήσασα λιτανεία της Παναγίας της Γιάτρισσας, των ιερών λειψάνων και των ιερών εικόνων μετέσχον επίσης ο Αντιπρόεδρος της Βουλής κ. Γεώργιος Γεωργαντάς, ο Δήμαρχος Παιονίας κ. Κωνσταντίνος Σιωνίδης, ο Πρόεδρος του Δημ. Συμβουλίου κ. Ιωάννης Παντικίδης, ο Πρόεδρος της Δ.Κ. Πολυκάστρου κ. Νικόλαος Ρουκούδης, ο Γεν. Γραμματέας του Δήμου κ. Ιωάννης Ντάτος, ο Δημ. Σύμβουλος κ. Στυλ. Γκαιτατζής, ο Διοικητής του 33ου Μ/Κ ΣΠ Συνταγματάρχης κ. Μενέλαος Νικλαίδης με Αξιωματικούς, ο Διοικητής του ΑΤ Πολυκάστρου Αστ. Υποδιευθυντής κ. Αντώνιος Λιακόπουλος και ο πρόσφατα ευδοκίμως αφυπηρετήσας Αρχιπύραρχος κ. Χρήστος Γκαντίδης. Τιμές απέδιδε τάγμα στρατιωτών και παιάνιζε η Δημοτική Φιλαρμονική κατά διαστήματα. Οι συλλειτουργοί και οι ψάλτες συνέψαλαν το απολυτίκιο της εορτής, κι εμείς εκφωνήσαμε στις στάσεις της περιμετρικής λιτανείας το “Πιστεύω” και τα προβλεπόμενα του εκκλησιαστικού τυπικού, εκ των θεολογικών ομολογιών της εορταζομένης πανηγύρεως.

ΜΕΤΑ την ανάγνωση του ιερού Ευαγγελίου δι᾽ ολίγων υποδείξαμε στο εκκλησιαστικό μας πλήρωμα το λατρευτικό ήθος της ορθοδόξου παραδόσεως όπως είναι αποτυπωμένο σε όλη μεν την υμνογραφική μας παράδοση, την θεοπνεύστως συντεθειμένη, εν προκειμένω δε (διά την κηρυγματική μας περίσταση) στο γνωστό τροπάριο των κατά Κυριακήν αίνων της Παρακλητικής του βαρέος ήχου:

«Τι ανταποδώσωμεν τω Κυρίω περί πάντων ων ανταπέδωκεν ημίν; Δι’ ημάς Θεός εν ανθρώποις δια την καταφθαρείσαν φύσιν ο Λόγος σάρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν προς τους αχαρίστους ο Ευεργέτης πρός τους αιχμαλώτους ο Ελευθερωτής πρός τους εν σκότει καθημένους ο Ήλιος της δικαιοσύνης επί τον σταυρόν ο απαθής επί τον Άδην το φώς επί τον θάνατον η ζωή η ανάστασις δια τους πεσόντας πρός ον βοήσωμεν: ο Θεός ημών δόξα Σοι.». Ένας ποταμός ιερών, θεολογικών, σωτηριολογικών και κατανυκτικών εννοημάτων.

«Ο Κύριος [ο Θεός των θεοφανειών της Π.Δ. και της εναναθρωπήσεως της Κ.Δ., ο κατά Κυριακήν πανηγυρικώς υμνολογούμενος] μας έδωσε την εκτισμένη μας ύπαρξη, κι εμείς Του δώσαμε την ιδιογνωμία της πτωτικής καταφρονήσεως. Ήρθε ενανθρωπήσας και μας ανταπέδωσε όσα θεολογούνται υμνολογικά στο τροπάριο. Εμείς τι μπορούμε να Του αντατοδώσουμε; Την ευχαριστιακή και λατρευτική ανθομολόγηση και βίωση της εν Αυτώ σωτηρίας. Γι᾽ αυτό λοιπόν θυμόμαστε θεολογικά αυτήν την σωτήρια οικονομία Του.

»Για χάρη μας, όντας Θεός, ευρέθηκε να γίνει και άνθρωπος, προσλαβών την ανθρωπινότητα και προσφερόμενος στην ανθρωπότητα ως σωτηρία, χωρίς να μας εξαναγκάζει. Επειδή τελείως κατεφθάρη η φύση μας, Αυτός που μας δημιούργησε και διά του Οποίου δημιουργηθήκαμε με πρότυπο την εις τα βάθη των αιώνων σάρκωσή Του και σωτηριώδη πρόσληψή μας, Αυτός λοιπόν έγινε άνθρωπος και έζησε ανάμεσά μας, γενόμενος το κέντρο της ενότητάς μας, το νόημα της ενυπαρξίας μας, η πραγματοποιημένη θεουργική σκοπιμότητα της πανανθρωπότητος.

»Βρέθηκε προς εμάς τους αχάριστα απορριπτικούς, ο αρχικός, ο νέος και ο αιωνικός Ευεργέτης· προς εμάς τους αιχμαλώτους της φθοράς-αμαρτίας-θανάτου, ο Ελευθερωτής· προς τους ευρισκόμενους σε σκότος βιουμένης ανυπαρκτικότητος, ο Ήλιος της δικαίωσης-σωτηρίας-θέωσης. Έσπευσε να καταδεχθεί την ενανθρώπινη σταύρωση της άκρας ταπείνωσης-υπακοής, ο απαθής Θεός. Κατέβησε εθελούσια με την ψυχή και την θεότητά Του στον άδη, Αυτός που είναι και παραμένει το φως. Έτρεξε να εθελοπεθάνει, η Αυτοζωή. Έγινε και παραμένει η Ανάσταση για όλη την εκπεσούσα ανθρωπότητα.

»Κι εμείς τώρα τι ανταποδίδουμε για όλα αυτά; Τα προσλαμβάνουμε ενωμένοι μαζί Του ως Εκκλησία και Τον δοξολογούμε ομολογώντας Τον αληθινό Θεό και Κύριό μας, εγκεντριζόμενοι στον Κύριο διά της θείας Χάριτος και της καθαιρομένης γνωμικής μας θελήσεως και της φύσεώς μας, της υπάρξεώς μας».

ΑΥΤΟ είναι το νόημα και η λειτουργηματικότητα της εικονιστικής και εικονοφόρου πορείας μας μέσα στην ιστορία. Με κέντρο ζωής την λειτουργική θεία αναφορά και κοινωνία. Με συμμετόχους τους τιμωμένους παρ᾽ εκάστου και τους λιτανευομένους εκάστοτε Αγίους (με επίκουρο την καθαγιασμένη λειψανική παρουσία τους είτε την αγιοπνευματική συμπαράστασή τους στις επικλήσεις μας), με συν-ικετεύοντες τόσους Αγίους διά των ιερών εικόνων της χριστοποιημένης τους ύπαρξης.

Λιτανεύοντας και εντός των Ναών και έξωθεν των Ναών, ωσάν να θέλουμε να αιμοδοτηθούμε και να αιμοδοτήσουμε τον πολυπάσχοντα κόσμο μας, με το αίμα της καρδιάς μας, με την ικετεύουσα παρρησία της Παναγίας και των τετελειωμένων μελών του εκκλησιαστικού σώματος, όντας κι εμείς ενσωματωμένοι σ᾽ αυτήν την ζωοποιό και θεοποιό μεγάλη χάρη του Χριστού μας.