Τετάρτη, 30 Νοεμβρίου 2016

Τα μοντέλα ανάπτυξης ενός αθλητή


Του Κώστα Πουντζουκίδη*
Η ανάπτυξη των αθλητών, ξεκινά από τη στιγμή που θα εισέλθουν σε ένα Αθλητικό Σωματείο και θα ξεκινήσουν ένα επίσημο άθλημα.
Τα προγράμματα ανάπτυξης βασίζονται σε ένα συγκεκριμένο πλάνο, με καθορισμένους στόχους. Η επιλογή αθλητών πραγματοποιείται με βάση ανθρωπομετρικούς και κινητικούς παράγοντες. 

Οι στόχοι ποικίλουν! Αν στόχος είναι η απόδοση, τότε θα δώσει την ευκαιρία στους πιο ταλαντούχους να αναπτυχθούν, αν όμως είναι η εκπαίδευση των παιδιών και η ανάπτυξή τους, τότε στόχος είναι να βοηθήσει στη διαδικασία αυτή της ωρίμανσης του αθλητή/ παϊδιού και να του προσφέρει στοιχεία για την ανάπτυξη της προσωπικότητας του, θέτοντας παράλληλα τις βάσεις για την μακροχρόνια παραμονή του στο αθλητισμό.

Η παραμονή των αθλητών στον αθλητισμό συνδέεται με την ομαλή εξέλιξη και προσαρμογή του στα στάδια της αθλητικής ανάπτυξης. Οι αθλητές των μικρότερων ηλικιών αναζητούν περισσότερη ασφάλεια και αποδοχή από τους προπονητές και τους γονείς τους .Διαφορετικές βέβαια είναι οι ανάγκες που προβάλλονται από τους μεγαλύτερους σε ηλικία αθλητές.

Τα μοντέλα ανάπτυξης των αθλητών χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες με διαφορετικό στόχο του εκάστοτε μοντέλου.

Τα μοντέλα είναι:

1. Της πρώιμης εξειδίκευσης, όπου στόχος είναι η απόδοση σε μικρή ηλικία (10-12 ετών)

2. Της ανάπτυξης μακρόχρονης διάρκειας, όπου στόχος είναι η παραμονή και η ευχαρίστηση των παιδιών στο αθλητικό περιβάλλον, ενώ η μεγιστοποίηση της απόδοσή τους γίνεται σε ηλικία (16-18 ετών).

Α. Το Μοντέλο Πρώιμης εξειδίκευσης εστιάζει στην γρήγορη εκμάθηση δεξιοτήτων, απαιτεί εξειδίκευση σε ένα και μοναδικό άθλημα από μικρή ηλικία, στοχεύει στην ανάπτυξη της σωματικής δομής ,της φυσικής κατάστασης και βασίζεται στην κατά προτεραιότητα στην επιλογή ταλέντων αθλητών.

Αποτελέσματα ερευνών, αναφέρουν υψηλό επίπεδο επιδεξιότητας σε μικρή ηλικία σε αυτό το μοντέλο αλλά και μεγάλες πιθανότητες αποχώρησης από τον αθλητισμό στην ηλικία των 12-14 ετών.

Β. Το Μοντέλο Ανάπτυξης Μακρόχρονης Διάρκειας χωρίζεται σε τρία διαφορετικά στάδια.

1. Το πρώτο στάδιο είναι στις ηλικίες 5-12 ετών και εστιάζει στο παιχνίδι. Εδώ δομούνται οι βασικές έννοιες για την μετέπειτα εξέλιξη του αθλητή όπως η καλλιέργεια της αυτοεκτίμησης και της αποδοχής. Το παιδί δεν έχει επιλέξει ένα σταθερό άθλημα κάτι που πραγματοποιείται στο επόμενο στάδιο.

2. Το στάδιο της εξειδίκευσης όπου είναι στις ηλικίες 13-16 ετών όπου εστιάζει στην ανάπτυξη των ειδικών δεξιοτήτων στο συγκεκριμένο άθλημα που επέλεξε.

3. Το τελευταίο στάδιο ονομάζεται στάδιο της επένδυσης και περιλαμβάνει ηλικίες από 16 και άνω, οπότε και έχει αναπτυχθεί ο ολοκληρωμένος αθλητής όπου επενδύει και ο προπονητής σε υψηλούς στόχους.

Οι έρευνες για το μοντέλο αυτό αναφέρουν μετάθεση της υψηλής απόδοσης στην ενήλικη ζωή, μακροχρόνια παραμονή στο περιβάλλον του αθλητισμού, υψηλό κίνητρο καθώς και μεγαλύτερες πιθανότητες ανάδειξης σε αθλητή υψηλού επιπέδου.

Τα δυο μοντέλα αυτά δεν χαρακτηρίζονται ως πετυχημένα και μη αλλά απλώς έχουν διαφορετική στόχευση.

*Πουντζουκίδης Κωνσταντίνος
Καθηγητής Φυσικής Αγωγής ΑΠΘ
Ειδικότητες
Tae kwon do - Kick boxing - Πυγμαχία
Σωματική Διάπλαση





Δεν υπάρχουν σχόλια :

Δημοσίευση σχολίου