Ερώτηση Στέφανου Παραστατίδη για τις καταστροφικές πλημμύρες σε αγροτικές εκτάσεις πέριξ του ταμιευτήρα Αρτζάν–Αματόβου

Ερώτηση με αφορμή τις καταστροφικές πλημμύρες σε αγροτικές εκτάσεις πέριξ του ταμιευτήρα Αρτζάν–Αματόβου (Πολύκαστρο–Βαφειοχώρι–Σιταριά–Λιμνότοπος) και την ανάγκη που προκύπτει για άμεσες παρεμβάσεις αποστράγγισης, καταβολή αποζημιώσεων και ολοκλήρωσης κρίσιμων έργων, κατέθεσε ο Βουλευτής ΠΑΣΟΚ Κιλκίς Στέφανος Παραστατίδης προς τους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Υποδομών και Μεταφορών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της σχετικής ερώτησης:

Ο ταμιευτήρας Αρτζάν-Αματόβου αποτελεί σημαντικό υδραυλικό έργο εθνικής κλίμακας και χρηματοδότησης και υψηλής παραγωγικής σημασίας για την ευρύτερη περιοχή της Π.Ε. Κιλκίς.

Στην ευρύτερη περιοχή Πολυκάστρου, Βαφειοχωρίου, Σιταριάς και Λιμνοτόπου, μεγάλες αγροτικές εκτάσεις, οι οποίες κατά τους παραγωγούς ξεπερνούν τα 10.000 στρέμματα έχουν κατακλυστεί από νερά λόγω παρατεταμένων βροχοπτώσεων, με σημαντικές ζημιές σε σιτηρά, τριφύλλι, ψυχανθή και άλλες καλλιέργειες, οδηγώντας σε οικονομική ασφυξία εκατοντάδες αγρότες.

Το πρόβλημα εμφανίζεται επαναλαμβανόμενα, με καταγγελίες για ανεπαρκή διαχείριση αποστράγγισης και ελλιπή/ανεπαρκή καθαρισμό και συντήρηση κεντρικών καναλιών και υδατορεμάτων (φερτά υλικά, υπερχειλίσεις).

Παράλληλα, αναδεικνύονται σοβαρά λειτουργικά ζητήματα του Τ.Ο.Ε.Β. Λίμνης Αρτζάν–Αματόβου τόσο ως προς την διοίκησή του όσο και ως προς την αποτελεσματικότητά του, καθώς και το υψηλό ενεργειακό κόστος που δυσχεραίνει τη λειτουργία των αντλιοστασίων.

Επιπλέον, από την ενημέρωση προκύπτει ότι ο ταμιευτήρας-έργο έχει διττό ρόλο (αντιπλημμυρικό τον χειμώνα – αρδευτικό το καλοκαίρι), αλλά η μη υλοποίηση κρίσιμων συμπληρωματικών υποδομών καθιστούν το έργο ημιτελές, όπως ενδεικτικά, υδραυλικά έργα, φάση (Ζ1) του αρδευτικού δικτύου, έργα που σχετίζονται με την τροφοδότηση/ρύθμιση από τον Αξιό, καθώς και έργα μείωσης ενεργειακού κόστους (τοποθέτηση φωτοβολταϊκών), οδηγούν στο εξής παράδοξο: όταν δεν βρέχει, δεν υπάρχει επαρκής άρδευση και οι εκτάσεις στεγνώνουν· όταν βρέχει, το νερό φεύγει ανεκμετάλλευτο και οι καλλιέργειες πλημμυρίζουν.

Τέλος, ως προς τις σχετικές αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ, οι παραγωγοί διαμαρτύρονται για καθυστερήσεις και «μετακύλιση» πληρωμών από έτος σε έτος.

Ανεξάρτητα από τις επιμέρους αρμοδιότητες της Περιφέρειας και του ΤΟΕΒ, η Κυβέρνηση και τα συναρμόδια Υπουργεία φέρουν την ευθύνη του σχεδιασμού, της χρηματοδότησης και του συντονισμού ενός έργου εθνικής σημασίας, καθώς και της αποζημίωσης των πληγέντων.

Ενόψει των ανωτέρω

Ερωτώνται οι αρμόδιοι Υπουργοί:

_Ποια άμεσα μέτρα θα ληφθούν (και με ποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα) για καθαρισμό, αποκατάσταση και συντήρηση των κεντρικών καναλιών, τάφρων και υδατορεμάτων στην περιοχή (Πολύκαστρο–Βαφειοχώρι–Σιταριά–Λιμνότοπος), ώστε να αποτραπούν νέες υπερχειλίσεις;

_Έχει γίνει τεχνική αποτίμηση της υφιστάμενης ικανότητας αποστράγγισης/παροχέτευσης (χωρητικότητα, φερτές ύλες, σημεία «στενώσεων»), και ποιος φορέας έχει την ευθύνη λειτουργίας και συντήρησης ανά τμήμα του δικτύου;

_Ποια είναι η ακριβής καταγραφή των πληγεισών εκτάσεων και καλλιεργειών για τα πρόσφατα φαινόμενα, ποιο το εκτιμώμενο ύψος ζημιών, και ποιο το δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα αποζημιώσεων από ΕΛΓΑ (α’ αυτοψία – επανέλεγχος – εκκαθάριση – πληρωμή);

_Προτίθεται το ΥΠΑΑΤ να ενεργοποιήσει συμπληρωματικά εργαλεία στήριξης (π.χ. de minimis/κρατική αρωγή όπου επιτρέπεται) για περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων πλημμυρών, ώστε να μην εξαντλείται η στήριξη σε καθυστερημένες αποζημιώσεις;

_Σε σχέση με τον Τ.Ο.Ε.Β. Λίμνης Αρτζάν–Αματόβου: ποια είναι σήμερα η διοικητική και λειτουργική κατάσταση του φορέα και ποιος ο σχεδιασμός για τη διασφάλιση εύρυθμης λειτουργίας του έργου (συμπεριλαμβανομένης της λειτουργίας αντλιοστασίων και της αντιμετώπισης βλαβών);

_Ποια μέτρα λαμβάνονται για τη μείωση του ενεργειακού κόστους του Τ.Ο.Ε.Β. (π.χ. ενεργειακές κοινότητες/ΑΠΕ), δεδομένου ότι έχει τεθεί ως κρίσιμο ζήτημα βιωσιμότητας;

_Υφίσταται (και σε ποιο στάδιο βρίσκεται) μελέτη που αφορά ρύθμιση στάθμης-υδροληψία από τον ποταμό Αξιό με σκοπό τον εμπλουτισμό του ταμιευτήρα και την ορθολογική λειτουργία του συστήματος, όπως έχει τεθεί από τον Τ.Ο.Ε.Β. ως άμεση παρέμβαση; Αν ναι, ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα επικαιροποίησης και υλοποίησης και ποια η προβλεπόμενη χρηματοδότηση;

_Ποιος είναι ο συνολικός σχεδιασμός ολοκλήρωσης/αναβάθμισης των υποδομών του ταμιευτήρα (συμπεριλαμβανομένων των υπολειπόμενων φάσεων αρδευτικού και των αντιπλημμυρικών παρεμβάσεων), ώστε να πάψει η περιοχή να πλήττεται κυκλικά είτε από ανομβρία είτε από πλημμύρες;