Κοινωνικός Λειτουργός, ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ Κιλκίς
Υπ. Διδάκτορας Κοινωνιολογίας, Πανεπιστήμιο Αιγαίου
Γενικός Γραμματέας ΔΣ Συνδέσμου Κοινωνικών Λειτουργών Ελλάδος ΝΠΔΔ
Η παιδική και εφηβική περίοδος αποτελούν κρίσιμα στάδια για τη ψυχική υγεία καθώς οι εμπειρίες αυτών των ηλικιών συνδέονται με τη σχολική πορεία, τις κοινωνικές σχέσεις, την επαγγελματική σταδιοδρομία και τη συμμετοχή στην κοινωνική ζωή.
Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, η συχνότητα εμφάνισης προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους έχει αυξηθεί κατά περίπου ένα τρίτο. Ειδικότερα, 1 στα 7 παιδιά και εφήβους αντιμετωπίζει κάποιο ζήτημα ψυχικής υγείας στην Ευρώπη[1]. Αντίστοιχα ανησυχητική είναι και η εικόνα στην Ελλάδα, όπου το 16% των παιδιών αναφέρει συμπτώματα άγχους, το 14% τουλάχιστον ένα επεισόδιο αυτοτραυματισμού, το 10% συμπτώματα κατάθλιψης και το 9% προβλήματα επιθετικής συμπεριφοράς, σύμφωνα με πρόσφατη πανελλαδική μελέτη της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων[2]. Τα δεδομένα αυτά καθιστούν την ψυχική υγεία ζήτημα δημόσιας ευθύνης και όχι ατομικής υπόθεσης. Παρά την αύξηση των αναγκών, οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας δεν έχουν ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό ανάπτυξης[3].
Στο Κιλκίς οι διαθέσιμες δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες. Από το 2019 δεν υπάρχει παιδοψυχίατρος στο Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς ενώ δεν υφίσταται καμία άλλη δημόσια δομή ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, όπως ένα Κέντρο Ψυχικής Υγείας.
Η απουσία παιδοψυχιατρικής κάλυψης οδηγεί σε καθυστερημένες ή ανύπαρκτες διαγνώσεις και ελλιπή παρακολούθηση. Χωρίς έγκαιρη παρέμβαση, οι ήπιες δυσκολίες συχνά εξελίσσονται σε σοβαρότερα προβλήματα, μεγαλύτερης διάρκειας και έντασης, με επιπτώσεις στην ενήλικη ζωή. Παράλληλα, παιδιά με σοβαρές ψυχικές ή αναπτυξιακές δυσκολίες παραμένουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια χωρίς επιστημονική αξιολόγηση και χωρίς την απαραίτητη συνέχεια στη φροντίδα τους, όπως λογοθεραπεία, εργοθεραπεία και ψυχοθεραπεία.
Όταν δεν υπάρχουν δημόσιες δομές ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, η φροντίδα μεταφέρεται στον ιδιωτικό τομέα. Οι οικογένειες που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο κόστος μένουν χωρίς υποστήριξη ενώ πολλές αναγκάζονται να μετακινούνται στη Θεσσαλονίκη. Οι μετακινήσεις αυτές συνεπάγονται οικονομική επιβάρυνση, απώλεια εργασιακού χρόνου και ψυχική εξάντληση. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι οικογένειες εγκαταλείπουν την προσπάθεια, όχι επειδή δεν υπάρχει ανάγκη αλλά επειδή δεν αντέχουν το κόστος και την ταλαιπωρία. Παράλληλα, οι γονείς συχνά αισθάνονται ότι «κάτι κάνουν λάθος» ενώ τα παιδιά τους στιγματίζονται ως «δύσκολα» ή «προβληματικά», αντί να αντιμετωπίζονται ως άτομα με συγκεκριμένες ανάγκες υποστήριξης.
Η κάλυψη του Νοσοκομείου Κιλκίς με παιδοψυχίατρο και η δημιουργία Κέντρου Ψυχικής Υγείας για παιδιά και εφήβους αποτελούν αναγκαίες και επείγουσες παρεμβάσεις. Απαιτούνται άμεσες πρωτοβουλίες και συμπράξεις από την Διοίκηση του Νοσοκομείου Κιλκίς, την 4η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας-Θράκης, τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης -Δήμο Κιλκίς, Δήμο Παιονίας και Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς- καθώς και από τους βουλευτές του Κιλκίς, οι οποίοι οφείλουν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διεκδίκηση.
Θα υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από τους αρμόδιους φορείς ή θα συνεχίσουμε να επικαλούμαστε κατ’ επίφαση τα δικαιώματα και την προστασία των παιδιών;
[1] World Health Organization. (2025). Child and youth mental health in the WHO European Region: status and actions to strengthen the quality of care. In Child and youth mental health in the WHO European Region: status and actions to strengthen the quality of care.
[2] Koumoula, A., Marchionatti, L. E., Karagiorga, V. E., Schafer, J. L., Simioni, A., Caye, A., Serdari, A., Kotsis, K., Basta, M., Athanasopoulou, L., Dafoulis, V., Tatsiopoulou, P., Zilikis, N., Vergouli, E., Balikou, P., Kapsimalli, E., Mitropoulou, A., Tzotzi, A., Klavdianou, N., Zeleni, D., … Salum, G. A. (2024). Understanding priorities and needs for child and adolescent mental health in Greece from multiple informants: an open resource dataset. European child & adolescent psychiatry, 33(10), 3649–3665. https://doi.org/10.1007/s00787-024-02400-2
[3] World Health Organization. (2025).
Τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, η συχνότητα εμφάνισης προβλημάτων ψυχικής υγείας σε παιδιά και εφήβους έχει αυξηθεί κατά περίπου ένα τρίτο. Ειδικότερα, 1 στα 7 παιδιά και εφήβους αντιμετωπίζει κάποιο ζήτημα ψυχικής υγείας στην Ευρώπη[1]. Αντίστοιχα ανησυχητική είναι και η εικόνα στην Ελλάδα, όπου το 16% των παιδιών αναφέρει συμπτώματα άγχους, το 14% τουλάχιστον ένα επεισόδιο αυτοτραυματισμού, το 10% συμπτώματα κατάθλιψης και το 9% προβλήματα επιθετικής συμπεριφοράς, σύμφωνα με πρόσφατη πανελλαδική μελέτη της Πρωτοβουλίας για την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων[2]. Τα δεδομένα αυτά καθιστούν την ψυχική υγεία ζήτημα δημόσιας ευθύνης και όχι ατομικής υπόθεσης. Παρά την αύξηση των αναγκών, οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας δεν έχουν ακολουθήσει τον ίδιο ρυθμό ανάπτυξης[3].
Στο Κιλκίς οι διαθέσιμες δημόσιες υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους είναι ουσιαστικά ανύπαρκτες. Από το 2019 δεν υπάρχει παιδοψυχίατρος στο Γενικό Νοσοκομείο Κιλκίς ενώ δεν υφίσταται καμία άλλη δημόσια δομή ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, όπως ένα Κέντρο Ψυχικής Υγείας.
Η απουσία παιδοψυχιατρικής κάλυψης οδηγεί σε καθυστερημένες ή ανύπαρκτες διαγνώσεις και ελλιπή παρακολούθηση. Χωρίς έγκαιρη παρέμβαση, οι ήπιες δυσκολίες συχνά εξελίσσονται σε σοβαρότερα προβλήματα, μεγαλύτερης διάρκειας και έντασης, με επιπτώσεις στην ενήλικη ζωή. Παράλληλα, παιδιά με σοβαρές ψυχικές ή αναπτυξιακές δυσκολίες παραμένουν για μήνες ή ακόμη και χρόνια χωρίς επιστημονική αξιολόγηση και χωρίς την απαραίτητη συνέχεια στη φροντίδα τους, όπως λογοθεραπεία, εργοθεραπεία και ψυχοθεραπεία.
Όταν δεν υπάρχουν δημόσιες δομές ψυχικής υγείας για παιδιά και εφήβους, η φροντίδα μεταφέρεται στον ιδιωτικό τομέα. Οι οικογένειες που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο κόστος μένουν χωρίς υποστήριξη ενώ πολλές αναγκάζονται να μετακινούνται στη Θεσσαλονίκη. Οι μετακινήσεις αυτές συνεπάγονται οικονομική επιβάρυνση, απώλεια εργασιακού χρόνου και ψυχική εξάντληση. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις όπου οι οικογένειες εγκαταλείπουν την προσπάθεια, όχι επειδή δεν υπάρχει ανάγκη αλλά επειδή δεν αντέχουν το κόστος και την ταλαιπωρία. Παράλληλα, οι γονείς συχνά αισθάνονται ότι «κάτι κάνουν λάθος» ενώ τα παιδιά τους στιγματίζονται ως «δύσκολα» ή «προβληματικά», αντί να αντιμετωπίζονται ως άτομα με συγκεκριμένες ανάγκες υποστήριξης.
Η κάλυψη του Νοσοκομείου Κιλκίς με παιδοψυχίατρο και η δημιουργία Κέντρου Ψυχικής Υγείας για παιδιά και εφήβους αποτελούν αναγκαίες και επείγουσες παρεμβάσεις. Απαιτούνται άμεσες πρωτοβουλίες και συμπράξεις από την Διοίκηση του Νοσοκομείου Κιλκίς, την 4η Υγειονομική Περιφέρεια Μακεδονίας-Θράκης, τους φορείς Τοπικής Αυτοδιοίκησης -Δήμο Κιλκίς, Δήμο Παιονίας και Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς- καθώς και από τους βουλευτές του Κιλκίς, οι οποίοι οφείλουν να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διεκδίκηση.
Θα υπάρξει ουσιαστική ανταπόκριση από τους αρμόδιους φορείς ή θα συνεχίσουμε να επικαλούμαστε κατ’ επίφαση τα δικαιώματα και την προστασία των παιδιών;
[1] World Health Organization. (2025). Child and youth mental health in the WHO European Region: status and actions to strengthen the quality of care. In Child and youth mental health in the WHO European Region: status and actions to strengthen the quality of care.
[2] Koumoula, A., Marchionatti, L. E., Karagiorga, V. E., Schafer, J. L., Simioni, A., Caye, A., Serdari, A., Kotsis, K., Basta, M., Athanasopoulou, L., Dafoulis, V., Tatsiopoulou, P., Zilikis, N., Vergouli, E., Balikou, P., Kapsimalli, E., Mitropoulou, A., Tzotzi, A., Klavdianou, N., Zeleni, D., … Salum, G. A. (2024). Understanding priorities and needs for child and adolescent mental health in Greece from multiple informants: an open resource dataset. European child & adolescent psychiatry, 33(10), 3649–3665. https://doi.org/10.1007/s00787-024-02400-2
[3] World Health Organization. (2025).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Η Γνώμη Κιλκίς- Παιονίας διευκρινίζει στους αναγνώστες της ότι θεωρεί αυτονόητο το δικαίωμα του σχολιασμού και της κριτικής έκφρασης, όταν αυτό φυσικά δεν στοχεύει στην απαξίωση, στην ύβρη και στην προσβολή ατόμων και θεσμών.
Το αναγνωστικό κοινό θα πρέπει να γνωρίζει ότι η Γνώμη, επιδιώκοντας μια υγιή και αμφίδρομη επικοινωνία, δεν δημοσιεύει ανυπόγραφα σχόλια, αλλά ούτε και σχόλια ρατσιστικού, προσβλητικού και υβριστικού περιεχομένου.
Τα ενυπόγραφα άρθρα τέλος, εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας.