Η αυλαία των εκδηλώσεων για την 112η επέτειο της πολύνεκρης και ένδοξης Μάχης Κιλκίς – Λαχανά, με ένα πλούσιο πρόγραμμα συμμετοχών και παρουσιάσεων, κλείνει τις επόμενες ημέρες.
Υπάρχει όμως ένα μνημείο σχετικό με τη Μάχη του Κιλκίς το οποίο παραμένει άγνωστο. Βρίσκεται στη κορυφή ενός λόφου στο ύψωμα "ΚΑΜΠΑΝΙ" μεταξύ Κιλκίς και του χωριού Μεγάλη Βρύση. Στη μαρμάρινη αναθηματική πλάκα αναγράφεται:
«ΕΙΣ ΜΝΗΜΗΝ ΛΟΧΑΓΟΥ ΠΕΖΙΚΟΥ ΜΑΚΡΥΚΩΣΤΑ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ΕΞ
ΑΝΙΑΔΟΣ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ ΠΕΣΟΝΤΟΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΜΑΧΗΝ ΤΟΥ ΚΙΛΚΙΣ 21Η
ΙΟΥΝΙΟΥ 1913»
Ο Λοχαγός (ΠΖ) Χαράλαμπος Μακρυκώστας (Α.Μ. 4470) γεννήθηκε στο χωριό Ανιάδα Ευρυτανίας το 1863. Κατετάγη στο Στράτευμα την 8-9-1879 ως εθελοντής. Ονομάσθηκε Ανθυπολοχαγός ΠΖ την 24-3-1899. Κατά τους Βαλκανικούς Πολέμους του 1912 – 1913 είχε τον βαθμό του Λοχαγού. Έλαβε μέρος στις σκληρές μάχες για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων, όπου τραυματίστηκε σοβαρά. Νοσηλεύτηκε στα νοσοκομεία και την 4η Μαρτίου 1913 πήρε εξιτήριο από το νοσοκομείο Πρεβέζης.
Αναχώρησε για την Αθήνα και λόγω του τραυματισμού του τοποθετήθηκε σε υπηρεσία γραφείου στη Θεσσαλονίκη. Επειδή θεώρησε μη τιμητική τη θέση αυτή, ζήτησε με αναφορά του να τοποθετηθεί σε μάχιμη μονάδα. Μετά από αυτό ο Αρχιστράτηγος Βασιλιάς Κωνσταντίνος τον διόρισε διοικητή του 4ου Τάγματος με το οποίο ενίσχυσε το 8ο σύνταγμα (Λακώνων) λόγω των μεγάλων απωλειών του στις μάχες της Ηπείρου.
Στην τριήμερη μάχη του Κιλκίς (19-21 Ιουνίου1913) τα ξημερώματα της 21ης Ιουνίου το 8ο σύνταγμα δεν μπορεί να εξορμήσει γιατί το έδαφος μπροστά του βάλλεται με θεριστικά πυρά. Στις 7:00 το πρωί ο διοικητής του συντάγματος συνταγματάρχης Αντώνιος Καμπάνης προσπαθεί να κινήσει το σύνταγμά του. Μένει τελείως ακάλυπτος και φονεύεται από θραύσμα εχθρικής οβίδας. Ωστόσο το Σύνταγμα στις 7:30 κινείται αργά στην πρώτη γραμμή με όλες του τις δυνάμεις. Στη διάρκεια της επίθεσης τραυματίζεται για δεύτερη φορά ο διοικητής του 4ου τάγματος λοχαγός Χαράλαμπος Μακρυκώστας.
Ο Χαράλαμπος Μακρυκώστας θα χάσει τη μάχη λίγες μέρες αργότερα (2 Ιουλίου) σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, όπως βεβαιώνουν δύο δημοσιεύματα της 5ης Ιουλίου 1913, του ΣΚΡΙΠ και του ΕΜΠΡΟΣ, με την εξής ίδια καταχώριση: «Απεβίωσεν επίσης ο λοχαγός Χ. Μακρυκώστας εκ τραύματος διαμπερούς της κοιλίας». Το 4ο τάγμα του 8ου Συντάγματος διαλύθηκε στις 29/6/1913, λόγω ελλείψεως στελεχών.
Ο Μακρυκώστας άφησε τη σύζυγο Ελένη με επτά παιδιά: Τη Μαρίκα σύζυγο Δ. Μπούρλου, τον Χρήστο, τον Νίκο, τον Κώστα, την Κούλα σύζυγο Γ. Ευαγγελίου, τον Κλεομένη και την Ειρήνη σύζυγο Χρ. Καραμέρου. Η χήρα Ελένη δικαιωματικά απέκτησε στο χωριό τον τίτλο της «Καπετάνισσας» λόγω των δύσκολων συνθηκών επιβίωσης με επτά ορφανά στις αρχές του 20ού αιώνα.
Στην τριήμερη μάχη του Κιλκίς (19-21 Ιουνίου1913) τα ξημερώματα της 21ης Ιουνίου το 8ο σύνταγμα δεν μπορεί να εξορμήσει γιατί το έδαφος μπροστά του βάλλεται με θεριστικά πυρά. Στις 7:00 το πρωί ο διοικητής του συντάγματος συνταγματάρχης Αντώνιος Καμπάνης προσπαθεί να κινήσει το σύνταγμά του. Μένει τελείως ακάλυπτος και φονεύεται από θραύσμα εχθρικής οβίδας. Ωστόσο το Σύνταγμα στις 7:30 κινείται αργά στην πρώτη γραμμή με όλες του τις δυνάμεις. Στη διάρκεια της επίθεσης τραυματίζεται για δεύτερη φορά ο διοικητής του 4ου τάγματος λοχαγός Χαράλαμπος Μακρυκώστας.
Ο Χαράλαμπος Μακρυκώστας θα χάσει τη μάχη λίγες μέρες αργότερα (2 Ιουλίου) σε νοσοκομείο της Θεσσαλονίκης, όπως βεβαιώνουν δύο δημοσιεύματα της 5ης Ιουλίου 1913, του ΣΚΡΙΠ και του ΕΜΠΡΟΣ, με την εξής ίδια καταχώριση: «Απεβίωσεν επίσης ο λοχαγός Χ. Μακρυκώστας εκ τραύματος διαμπερούς της κοιλίας». Το 4ο τάγμα του 8ου Συντάγματος διαλύθηκε στις 29/6/1913, λόγω ελλείψεως στελεχών.
Ο Μακρυκώστας άφησε τη σύζυγο Ελένη με επτά παιδιά: Τη Μαρίκα σύζυγο Δ. Μπούρλου, τον Χρήστο, τον Νίκο, τον Κώστα, την Κούλα σύζυγο Γ. Ευαγγελίου, τον Κλεομένη και την Ειρήνη σύζυγο Χρ. Καραμέρου. Η χήρα Ελένη δικαιωματικά απέκτησε στο χωριό τον τίτλο της «Καπετάνισσας» λόγω των δύσκολων συνθηκών επιβίωσης με επτά ορφανά στις αρχές του 20ού αιώνα.
Στην οικογένεια έχουν κληροδοτηθεί: ένα δίπλωμα στρατιωτικού μεταλλίου, υπογεγραμμένο από τον Ελευθέριο Βενιζέλο και μια φωτογραφία του Χαράλαμπου Μακρυκώστα, παρμένη κατά τους τελευταίους τρεις μήνες της ζωής του, δεδομένου ότι το πένθιμο περιβραχιόνιο οφείλεται στο τρίμηνο εθνικό πένθος που είχε κηρυχτεί στις 6 Μαρτίου 1913, την επομένη της δολοφονίας του Γεωργίου Α΄. Η οικογένεια μετοίκησε αργότερα στην Πάτρα και τα παιδιά βρήκαν τον δρόμο τους.
ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ
Σε λόφο του υψώματος "ΚΑΜΠΑΝΙ" το 1963 ανεγέρθηκε μνημείο από τους απογόνους, όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Η ΗΜΕΡΑ» των Πατρών στο φύλλο τής Τρίτης 9 Ιουλίου 1963 με φωτογραφία του μνημείου. Το 1963 ήταν και η 50ή επέτειος της ιστορικής μάχης η οποία γιορτάστηκε με μεγαλοπρεπείς εορταστικές εκδηλώσεις. Στην έκδοση φυλλαδίου της Πειραϊκής - Πατραϊκής του 1966 υπάρχει εκτενής αναφορά στη μάχη του Κιλκίς, χάρις στην επίσκεψη - προσκύνημα ομάδας εργαζομένων της επιχείρησης, υπό τον τότε διευθυντή της Κώστα Μακρυκώστα, υιό του ήρωα Λοχαγού. Στα επόμενα χρόνια το μνημείο ξεχάστηκε και κατέρρευσε. Στον περιβάλλοντα χώρο έπαιζαν μικρά παιδιά από το χωριό Μεγάλη Βρύση, όπως μαρτυρούν οι κάτοικοι.
ΤΟ ΜΝΗΜΕΙΟ
Σε λόφο του υψώματος "ΚΑΜΠΑΝΙ" το 1963 ανεγέρθηκε μνημείο από τους απογόνους, όπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Η ΗΜΕΡΑ» των Πατρών στο φύλλο τής Τρίτης 9 Ιουλίου 1963 με φωτογραφία του μνημείου. Το 1963 ήταν και η 50ή επέτειος της ιστορικής μάχης η οποία γιορτάστηκε με μεγαλοπρεπείς εορταστικές εκδηλώσεις. Στην έκδοση φυλλαδίου της Πειραϊκής - Πατραϊκής του 1966 υπάρχει εκτενής αναφορά στη μάχη του Κιλκίς, χάρις στην επίσκεψη - προσκύνημα ομάδας εργαζομένων της επιχείρησης, υπό τον τότε διευθυντή της Κώστα Μακρυκώστα, υιό του ήρωα Λοχαγού. Στα επόμενα χρόνια το μνημείο ξεχάστηκε και κατέρρευσε. Στον περιβάλλοντα χώρο έπαιζαν μικρά παιδιά από το χωριό Μεγάλη Βρύση, όπως μαρτυρούν οι κάτοικοι.
Ο κ. Δημήτριος Προδανάς, κάτοικος του χωριού και παλαιός κυνηγός, είχε εντοπίσει τα ερείπια του μνημείου και με αγωνιώδεις και άοκνες ενέργειες προσπαθούσε να επιτύχει την αναστήλωσή του. Ήρθε σε επαφή με πρόσωπα και αρμόδιους φορείς της περιοχής χωρίς όμως ουσιαστικό αποτέλεσμα. Το 2013 ο κύριος Αναστάσιος Αμανατίδης, πρώην Δήμαρχος και κύριος συντονιστής των επετειακών εκδηλώσεων για την εκατονταετηρίδα της μάχης του Κιλκίς, προέβη σε ανάλογες δράσεις, αλλά το μνημείο παρέμεινε εγκαταλειμμένο.
Το 2016, ο Ταξίαρχος τότε Στυλιανός Μπούρλος, δισέγγονος του ήρωα λοχαγού Μακρυκώστα υπηρετούσε στη Θεσσαλονίκη. Πριν μερικά χρόνια είχε αναλάβει το δύσκολο έργο να βρει τον τόπο που εφονεύθη ο πατέρας του Σχης (ΠΖ) Κωνσταντίνος Μπούρλος, στις 27/11/1975, όταν το στρατιωτικό αεροπλάνο στο οποίο επέβαινε προσέκρουσε στο όρος Βερτίσκος. Για δεύτερη φορά ανέλαβε την ηθική υποχρέωση προς την οικογένειά του να αναζητήσει κάποιο σημείο από τη δράση και την ηρωική θυσία τού παππού τού πατέρα του και πατέρα της γιαγιάς του Μαρίκας που την γνώρισε, την έζησε, έχοντας ζεστές και έντονες αναμνήσεις. Έφθασε στο Κιλκίς και μετά από διήμερη αναζήτηση, συνοδευόμενος από τον αντιδήμαρχο και τον πρόεδρο της κοινότητας Μεγάλης Βρύσης, βρήκε το κατεστραμμένο μνημείο την 24η Οκτωβρίου 2016.
Το 2016, ο Ταξίαρχος τότε Στυλιανός Μπούρλος, δισέγγονος του ήρωα λοχαγού Μακρυκώστα υπηρετούσε στη Θεσσαλονίκη. Πριν μερικά χρόνια είχε αναλάβει το δύσκολο έργο να βρει τον τόπο που εφονεύθη ο πατέρας του Σχης (ΠΖ) Κωνσταντίνος Μπούρλος, στις 27/11/1975, όταν το στρατιωτικό αεροπλάνο στο οποίο επέβαινε προσέκρουσε στο όρος Βερτίσκος. Για δεύτερη φορά ανέλαβε την ηθική υποχρέωση προς την οικογένειά του να αναζητήσει κάποιο σημείο από τη δράση και την ηρωική θυσία τού παππού τού πατέρα του και πατέρα της γιαγιάς του Μαρίκας που την γνώρισε, την έζησε, έχοντας ζεστές και έντονες αναμνήσεις. Έφθασε στο Κιλκίς και μετά από διήμερη αναζήτηση, συνοδευόμενος από τον αντιδήμαρχο και τον πρόεδρο της κοινότητας Μεγάλης Βρύσης, βρήκε το κατεστραμμένο μνημείο την 24η Οκτωβρίου 2016.
Στη συνέχεια προέβη σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες ώστε: Να γίνει η αναστήλωση και η ανάδειξή του ως χώρος στρατιωτικού μνημείου. Να συμπεριληφθεί στο μητρώο των στρατιωτικών μνημείων και στη συνέχεια η ανάθεση σε μια Μονάδα της περιοχής για την παρακολούθησή του. Αφού εγκρίθηκε η δαπάνη από το Γ.Ε.Σ., η 71η Ταξιαρχία ανέλαβε τις εργασίες και στις 17 Μάϊου 2018 ο Διοικητής Ταξίαρχος κ. Πάρις Καπραβέλος απέστειλε μήνυμα προς τον Στρατηγό Στυλιανό Μπούρλο βεβαιώνοντας την ολοκλήρωση των εργασιών.
Την 20ή Ιουνίου 2018 έγινε και το πρώτο επίσημο μνημόσυνο στο χώρο. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι: παππούς και εγγονός φονεύθηκαν φορώντας την στολή τους κατά την εκτέλεση του καθήκοντος στη Μακεδονική Γη και μάλιστα σε απόσταση περίπου 40 χιλιομέτρων.
Το μνημείο του ήρωα Λοχαγού Χαράλαμπου Μακρυκώστα, μετά τις τελευταίες παρεμβάσεις της 71ης Ταξιαρχίας, από την περίοπτη θέση του ακτινοβολεί σε κάθε διερχόμενο το ιδανικό της θυσίας για την πατρίδα.
Ευχαριστούμε τον Στρατηγό Στυλιανό Μπούρλο για τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες
Δημήτρης Πέρρος
Σ.Ε.Α.Ν. ΚΙΛΚΙΣ
Το μνημείο του ήρωα Λοχαγού Χαράλαμπου Μακρυκώστα, μετά τις τελευταίες παρεμβάσεις της 71ης Ταξιαρχίας, από την περίοπτη θέση του ακτινοβολεί σε κάθε διερχόμενο το ιδανικό της θυσίας για την πατρίδα.
Ευχαριστούμε τον Στρατηγό Στυλιανό Μπούρλο για τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες
Δημήτρης Πέρρος
Σ.Ε.Α.Ν. ΚΙΛΚΙΣ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Η Γνώμη Κιλκίς- Παιονίας διευκρινίζει στους αναγνώστες της ότι θεωρεί αυτονόητο το δικαίωμα του σχολιασμού και της κριτικής έκφρασης, όταν αυτό φυσικά δεν στοχεύει στην απαξίωση, στην ύβρη και στην προσβολή ατόμων και θεσμών.
Το αναγνωστικό κοινό θα πρέπει να γνωρίζει ότι η Γνώμη, επιδιώκοντας μια υγιή και αμφίδρομη επικοινωνία, δεν δημοσιεύει ανυπόγραφα σχόλια, αλλά ούτε και σχόλια ρατσιστικού, προσβλητικού και υβριστικού περιεχομένου.
Τα ενυπόγραφα άρθρα τέλος, εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας.